Likhado: Milorad Popović | Romani sako vorta
BEOGRAD – Sar simvoliko avel pala o Kula Beograd the anda te kerel leshti thodolipen, thaj ande buta thane peske e Serbije avel pe Internationalno drom te lasha peskre akvaj drom, kaj o United Nations (Ujedinjene nacije) fenel te buvavav ordino rupa thaj respeto kola e manuša, thaj te vesta, te avel ke o rat e gotovo leshopen thaj te vijaren leshti. Akani bersh o phuv o themelasko sazo avel pharav, te arakhljanipnako si pharavos demokracia, ali o rat ne te del ke lesh thaj te avel akari buti te komunikacija.
Centalno vast jekhestar sirbiakri kerdja andre Novi Sad, ando pharipe le Poverenik le právo te beleja, sar punore jo empto le Oprederde ke Unisoro andre Srbiako, Delegacija le Europeuniune, Savat le Europe thaj Europea Soposko Novi Sad. Representative ando khedi, majbritno kerdjaja, adacimikano phralipo, medijoj, civilne thaj phuvni, kerde vicharen andar le majbripe savore kerde le phašipe thaj so phenžarel ke lači para keren, anden phuv kerdjipe, dialogo thaj themango le kultura le manusha právo.
Te le dźeneha o adava te najmandla te džanel amen ande phenľipen le themeskoro mukhalenca, no vareso manusko shajda lačho vurdonipe, vonardipe thaj adalestar te awe pre sunto. Akatani pesyako phuv bija ćiren pe simboliko o svetlosno instalacija ando Kuli Beograd, savo jav te dźanel pesi buti phuripe thaj chovipe thaj netolerancija.
Buš man rosmal te phabol o thema le Romani komunitate. Romengere si andar le grupo savo hin taro phen maj but syrne, gavdipe bibaxti thaj diskriminacia, sar andar le phuvengo phuv thaj ande le socialo neta. O Savetoso pal Evropasko ando savo programura pà Srbija vashardari o xanči o phendipe te rakhel o Romengere, leste yangaphenge thaj dikhli grupura ande diskriminacia, gavdipe bibaxti thaj lačho džaneli pako gavdipe.
Dikhesa pe vorbiya bershengo, barvalipe romane aktivistura, novinarura thaj organizacija civilno samrate dikhline pe aven e than miripe barvalo ango paštaripe pe romura, aver tele pe digitalno foro. Nacionalno Asocijacija Romaneske Novinarura (NARON), sar barvalipe romaneski organizacija ande Srbija, barse padi avilen institucijura te del pe te them thovenen reakcia pe keren taro cilromano javno thaj te phire diskriminatorske narative.
Dikhel pal o barvale so ashunen dive so o bokhenca-siklo phiren buti jekhabari, kaj sikavena o butipe vasten barulipe pherdo. O vakerenes mande phiren kaj o romengo platformura dikhle te phenel so bakhtale, nezvatchine thaj diskriminativne vastura te pošnol ande buti thajqe, phenol barvalipen andar vasti teli reso, te kerel tiri buti arakhile thaj razde o phuv. Zhanando so pale, O Phurane Rroma, Evropsko Uniako thaj Savato Evropasko ande ardjarde berša koren kampaniji so sikaven le chavoren te vasten nositelja le churripen thaj promotore kultura e vakerenes.
Poverenik za zaštitu ravnopravnosti paćivel ke so akana si bućinsa savorenge te kerel apartna ando kritika thaj pe barvalo drej, ando bogos tume te arakhel thaj o bezrokhile buti te kerel dinariba dži dostojanstvo ander andre manuša. Barvalo drej na si savo čaća buti anglal manuša šaj te avel, akana si čača problema andar tut manušalo te kerel, ši si buti savi penel pe phuvoj foro, lačhe te šaj te avel khanči te diskriminacija, thaj phurdel thaj zoralo.
Te temi romani phralipen e bari pe pančhajipe na sar andarpe buti šukarija. Avena tema si baro buti, phar phuvipen thaj sasti phralipen kaj ćhavoro te dživen bokh kon korkoro o oprećipe, buti, thaj diskriminacija. Akana pesjama savo phirđeva te Kula Beograd si baro duj te simbola pal tikne rodel o buti, akana si garavelpe te avilo phuv le drom kathe so forosipe si irajipe, na svara buti te delaripen.
U vremenu kada reči često putuju brže od činjenica, odgovornost medija, institucija i svakog pojedinca postaje veća nego ikada. Borba protiv govora mržnje počinje svakodnevno u porodici, školi, medijima, na internetu i u javnom prostoru. Samo društvo koje poštuje dostojanstvo svakog čoveka može graditi istinsku demokratiju i ravnopravnost za sve svoje građane.